Năm 2026, SSD NVMe Gen3 và Gen4 song song tồn tại trên thị trường. Gen4 trở thành chuẩn cho cấu hình mới nhưng Gen3 vẫn được chọn nhiều cho ngân sách hạn chế. Bài viết phân tích khác biệt thực tế khi sử dụng hằng ngày, không chỉ con số trên benchmark.
Tốc độ tối đa trên giấy
- SSD NVMe Gen3: đọc tuần tự 3.500 MB/s, ghi tuần tự 3.000 MB/s, IOPS đọc 600K, IOPS ghi 500K.
- SSD NVMe Gen4: đọc tuần tự 7.000 MB/s, ghi tuần tự 6.000 MB/s, IOPS đọc 1.000K, IOPS ghi 900K.
- SSD NVMe Gen5 (chuẩn mới): đọc 14.000 MB/s, ghi 12.000 MB/s. Chưa phổ biến cho người dùng phổ thông.
Chênh lệch tốc độ tuần tự gấp đôi nghe có vẻ ấn tượng — nhưng người dùng phổ thông hiếm khi đạt được tốc độ đó trong tình huống thực tế.
Khi nào cảm nhận rõ khác biệt
Bốn tình huống Gen4 thắng rõ ràng:
- Copy file lớn (10GB+): Gen3 mất 3 phút cho 10GB, Gen4 mất 1.5 phút. Chênh lệch 90 giây.
- Load game AAA mới: Cyberpunk 2077 load Gen3 mất 18 giây, Gen4 mất 12 giây. Tựa Spider-Man, Forza Horizon 5 cũng tương tự.
- Boot Windows + load 20 ứng dụng: Gen3 mất 28 giây từ bấm nguồn đến hoàn tất, Gen4 mất 22 giây. Chênh 6 giây.
- Render video 4K Premiere: scrubbing timeline 4K trên Gen4 mượt hơn 30% so với Gen3, ảnh hưởng năng suất biên tập.
Khi nào không cảm nhận được khác biệt
Sáu tình huống Gen3 và Gen4 cho trải nghiệm tương đương:
- Mở Word, Excel, Chrome, Zalo PC — đều dưới 2 giây.
- Lướt web, xem YouTube, Netflix — không sử dụng I/O ổ đĩa.
- Gaming online như Valorant, CS2, LoL — load nhanh ở cả hai.
- Photoshop chỉnh ảnh 24MP — load và save ảnh dưới 3 giây ở cả hai.
- Lập trình code IDE (VS Code, IntelliJ) — không tận dụng băng thông cao.
- Mở file PDF, Excel, slide PowerPoint — tốc độ phụ thuộc CPU, không phải SSD.
Chênh lệch giá tháng 5/2026
- 500GB NVMe Gen3 Kingston NV2: 800.000 đồng.
- 500GB NVMe Gen4 Kingston NV3: 1 triệu đồng. Chênh 25%.
- 1TB NVMe Gen3 Kingston NV2: 1.5 triệu đồng.
- 1TB NVMe Gen4 Kingston NV3: 1.9 triệu đồng. Chênh 27%.
- 2TB NVMe Gen4 Samsung 990 Pro: 4.2 triệu đồng (cao cấp).
Chênh lệch khoảng 400.000–500.000 đồng cho 1TB — đáng cân nhắc tuỳ ngân sách tổng thể.
Tương thích phần cứng
SSD Gen4 vận hành ngược trên slot Gen3 nhưng bị giảm tốc về Gen3 (3.500 MB/s). Hầu hết mainboard sản xuất từ 2021 hỗ trợ ít nhất một slot M.2 NVMe Gen4 — kiểm tra spec chi tiết trên trang chủ nhà sản xuất mainboard. Laptop hỗ trợ Gen4 từ thế hệ Intel 11 (Tiger Lake) và AMD Ryzen 5000 trở lên — máy cũ hơn chỉ có Gen3.
Khuyến nghị theo nhu cầu
- Chọn Gen3: ngân sách thấp, sử dụng văn phòng / học sinh / lướt web / gaming nhẹ; mainboard / laptop chỉ hỗ trợ Gen3.
- Chọn Gen4: gaming AAA mới thường xuyên; dựng video; render 3D; sao chép file lớn liên tục; build PC mới năm 2026 trở đi.
- Cân nhắc Gen5: chỉ khi build cấu hình workstation trên 50 triệu — chênh lệch giá Gen5 vs Gen4 chưa tương xứng cho người dùng phổ thông.
Tư vấn từ HungYenPC
HungYenPC khuyến nghị Kingston NV2/NV3, Samsung 980/990, Crucial P3/P3 Plus là các dòng SSD đáng cân nhắc với cân bằng giá / hiệu năng / độ bền. Bảo hành chính hãng tối thiểu 36 tháng. Tham khảo danh mục SSD hoặc liên hệ hotline 0967.858.319 để tư vấn chọn theo cấu hình PC / laptop hiện tại.